[Terug naar hoofdpagina] [Contactgegevens]
STUDIEKRING EERSTE MILLENNIUM (SEM)
Hof 6 4854 AZ Bavel
info@semafoor.net; www.semafoor.net
Op 23 augustus 2001 werd de Stichting SEM opgericht: de Studiekring
Eerste Millennium, gevestigd te Bavel. In de loop van de jaren voor
die datum was er een netwerk ontstaan van mensen (ongeveer 250) die
het (postume) werk van Albert Delahaye waren gaan bestuderen en zich
abonneerden op een bulletin. Binnen de groep ontstond steeds meer
druk om het werkterrein te verbreden en te verdiepen, en ook het
werk van Delahaye even kritisch te bestuderen als andere publicaties
over de geschiedenis van het eerste millennium in de Lage Landen. De
nieuwe doelstelling werd als volgt geformuleerd:
hernieuwd onderzoek naar de geschiedenis van het eerste millennium
van de Lage Landen, globaal tussen Somme en Elbe in de periode 100
v.Chr. tot 1200 n.Chr.
De kring betrokkenen telt nog steeds ongeveer 250 personen: in
Noordwest-Frankrijk, België, Nederland en Duitsland.
Terugblik
Deze organisatorische en inhoudelijke verandering is een succes
geworden:
* Na een tiental nummers van het bulletin verscheen sinds mei 2001 4
maal per jaar het nieuwe tijdschrift SEMafoor (in 2008 nummer 35):
een ongewoon rijke inhoud; het aantal medewerkers bedraagt meer dan
30 (onderzoekers en publicisten).
* Elk jaar wordt in Bavel (bij Breda) een symposium georganiseerd
over een belangrijk thema in verband met de geschiedenis van het
eerste millennium in de Lage Landen waarvan het aantal bezoekers en
participanten (ook uit de universitaire wereld) van jaar tot jaar
toeneemt; de laatste jaren meer dan 100 deelnemers; in 2008 handelde
het negende symposium over Betrouwbaar dateren.
* Tot nu toe werden drie boeken uitgegeven: in 2005 Willibrord en
Bonifatius. Waren ze ooit in Nederland?, in 2007 De Peutinger-kaart
en de Lage Landen en in 2008 een boek over de kustvlakten van de
Lage Landen in het eerste millennium onder de titel Zee, wind, veen
en land (met o.a. een hoofdstuk van Cecile Baeteman). Deze drie
boeken liggen hier ter inzage en zijn met korting te koop.
* Een druk bezochte website (www.semafoor.net) werd ingericht: veel
actualiteiten en een selectie van artikelen uit het kwartaalblad
SEMafoor.
* Er is samenwerking tot stand gekomen met de grote
onderzoekersgroep Zeitensprünge in Duitsland (München) en met de
groep Thidrekssaga-Forum (Bonn); er wordt veel informatie
uitgewisseld en elkaars bijeenkomsten werden en worden bezocht.
SEM heeft veel studie, onderzoek en belangstelling losgemaakt, juist
in een periode dat het vak geschiedenis in het onderwijs een
kwijnend bestaan leidt. Betrokkenen bij SEM publiceerden tal van
boeken over historische kwesties.
De komende periode
Deze activiteiten worden de komende jaren geïntensiveerd:
* 2008 bood een uniek symposium over Betrouwbaar Dateren (met
prof.dr. J. Biemans, prof.dr. E. Jansma en dr. M. van Strydonck);
dit kan leiden tot het vierde SEM-boek in 2009.
* Het symposium van 2009 zal gaan over de vraag of Antwerpen een
continue geschiedenis heeft; de voorbereiding van dit tiende
symposium is gaande.
* Het redactionele beleid van het tijdschrift SEMafoor is verder
ontwikkeld en er is ruimte voor artikelen die passen in een context
of discovery maar ze moeten wel aan bepaalde eisen van
controleerbaarheid blijven voldoen.
* Enkele vertalingen van belangwekkende publicaties over nieuwe
ontdekkingen en nieuwe gezichtspunten i.v.m. de geschiedenis van het
eerste millennium staan op de rol.
* Een wervingsactie onder geschiedenisstudenten is in voorbereiding:
hier speelt de kwestie van de keuze van de media een belangrijke rol
(boeken, tijdschriften, symposia, internetsites, werkgroepen):
namelijk: hoe jongeren daadwerkelijk bereiken en betrekken?
* Nog meer activiteiten om professionele historici en archeologen in
gesprek te brengen met wetenschappelijk geschoolde
amateur-deskundigheid en vakdeskundigheid.
Randvoorwaarden
Tot nu toe zijn de kosten van alle activiteiten betaald uit
abonnementsgelden (ook steunabonnementen) en het met instemming van
betrokkenen niet vergoeden van kosten die medewerkers maken. De
boekuitgaven leveren geen inkomsten op: de risico’s en eventuele
winsten zijn voor de uitgever. De financiële situatie is echter
zodanig dat er veel gedaan moet worden om alles betaalbaar te
houden. Het bestuur richt zich op de mogelijkheden van sponsoring en
donaties.
Het werk van SEM heeft een omvang gekregen die noodzaakt tot
bestuurlijke versterking, bij voorkeur van enkele mensen uit
Vlaanderen. Het bestuur participeert in de redactie van SEM-uitgaven
in de reeks Vergeten Verleden. Het laten samenvallen van bestuurlijk
werk en redactionele taken zal worden gehandhaafd omdat het binnen
het werk van SEM meer voordelen dan nadelen blijkt te hebben; beide
taken worden in de praktijk wel onderscheiden. Tevens zullen de
mogelijkheden nagegaan worden om bepaalde taken via werkgroepen uit
te laten voeren. Er zal in de toekomst meer gewerkt worden met
gelegenheidsredacties.
Het perspectief
Er wordt winst geboekt, maar de weg is nog lang: hier wordt bedoeld
het loyaal en kritisch beoordelen van het werk van SEM op
inhoudelijke gronden, dus met zuivere argumentaties. De tijd dat het
SEM-werk gepasseerd of veroordeeld kon worden als het
betreurenswaardige product van een ‘Delahaye-sekte’ is grotendeels
voorbij. De acceptatie van het doel en het werk van SEM is gegroeid.
Wie nog behoefte heeft om generaliserend te veroordelen maakt nu
kritische studie, onderzoek en publiciteit verdacht, dus de
uitgeverij. De bereidheid om wel ‘on speaking terms’ te raken en te
zijn is echter van jaar tot jaar toegenomen. SEM huldigt dan ook het
principe dat kracht blijkt uit eigen beleid, dat tegen negatieve en
oneerlijke bejegening terughoudend en weloverwogen geprotesteerd
moet worden, en dat in het internettijdperk de macht over het
distribueren van informatie gunstig verandert.
Via de symposia en de publiciteit in 2008 (Betrouwbaar dateren), in
2009 (Continuïteit in de geschiedenis van Antwerpen), in 2010 (Kan
er een fantoomtijd zijn in het eerste millennium?) wordt deze
evaluatie verder voorbereid. SEM wil dan een netwerk hebben dat
tweemaal zo groot is als nu het geval is.
Uitgeverij Papieren Tijger
Postbus 2599 4800 CN Breda
E-mail: promotie@papierentijger.org ; www.papierentijger.org